تئاتر واژه ای است یونانی در لغت به معنای چیزی که به ان نگاه میکنند هم چنین در فارسی به تئاتر (نمایش) میگویند. تئاتر بیان مشکلات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی مردم یک جامعه است.
امروزه تئاتر یک نظام سازمان یافته است که در ان هنرهای دیگری از جمله : طراحی صحنه، بازیگری، طراحی لباس، موسیقی ، نور پردازی، و ……در ان تعریف میشود.یکی از شاخه های تاتر، طراحی لباس برای بازیگر است.
لباس در تئاتر یک ویژگی خاص و فردی ایجاد میکند؛ که همگام با شخصیت آفرینی بازیگر پیش می رود. لباس بی شک مهمترین بخش یک اجراست که بخشی از بازیگر و همراه او در صحنه است. لباس یکی از اجزای اصلی تئاتر یونان باستان بوده است که بعد ها طراحی لباس در اواخر قرن ۱۹ به طور حرفه ای به صورت جداگانه معرفی شد… دوک ساکس ماینینگن و گروه تئاترش در این امر نقش به سزایی داشتند.
طراحی لباس بخش مهمی در تئاتر :
من به عنوان یک کارگردان و نویسنده در تئاتر به اندازه ی تجربیاتی که تا الان بهش دست پیدا کردم فهمیدم یکی از قسمت های مهم انتخاب لباس مناسب و طراحی آن برای اجرای یک نمایش است. در یکی از نمایش هایم با عنوان نمایش مونولوگ (تک گویی) با موضوع امروزی ومربوط به مسائل جوان ها سعی کردم لباسی برایش انتخاب کنم که امروزیتر و جوانانه تر باشد، مخاطب من تقریبا قشر جوان بودند و همچنین میخواستم که بتواند به راحتی در صحنه طبق تعویض صحنه ها لباسش را عوض کند، یکی از مهمترین نکاتی که به ان دقت کردم بر طبق قد و فرم و تناسب بازیگرم با یک پوششی که مناسب اجرا در ایران است توانستم یک هماهنگی و لباس مناسب از نظر رنگ و فرم ایجاد کنم. تماشاگر وقتی به روی صندلی تئاتر مینشیند تا نور بیاید ونمایش را ببینداز نظر من انتظار دارد بازیگر را روی صحنه با یک نظم و ترکیب بندی لباس خوب ببیند، چون اولین چیزی که مخاطب با ان مواجه میشود ظاهر بازیگر است...
لباس بازیگر در واقع ماهیت ودرون کاراکتر را به مخاطب القا می کند.
طراحی لباس بر اساس دوره ی زمانی دوره تاریخی منطقه ی جغرافیایی نوع ملیت مرتبه ی اجتماعی و موقعیت شخص هویت او را مشخص میکند.
بعضی وقت ها در تئاترحتی اگر صحنه ای تعریف نشده باشد بر اساس لباسی که تن بازیگران است موقعیت و هویت او را تا حدود زیادی میتوان فهمید.
طراح لباس بهتر است همیشه به دنبال ایده های خاص وجدید باشد زیرا که انتخاب لباس وطراحی ان تا اندازه ای بازتاب خصوصیات فردی اوست که بر اساس فضای کلی و موقعیتهای مختلف نمایش طراحی میکند .
در طراحی لباس به نکاتی مثل جنس، فرم، رنگ، توجه میشود:
مثلا جنس لباسی که انتخاب می شود برای بازیگر نشان وضعیت اقتصادی و فرم و مدل همچنین ملیت و رنگ نشانه حالت وسلیقه است، اگر چه طراح لباس با سلیقه و ایده های خود شروع به طراحی می کند اما باید با مد در زمان های مختلف از گذشته تا به امروز اشنا باشد.
از یک نمایشنامه شاید با کارگردان ها و طراحان مختلف بارها اجرا های گوناگونی به روی صحنه رود که طراحی لباس آن ها باهم فرق دارد.
اجرای نمایش در ایران با اجراهایی که در سراسر دنیا به روی صحنه رفته است از لحاظ طراحی لباس بسیار متفاوت بوده است، یکی از دلایل مهم طراح ایرانی مساله ی ممیزی ها و پوشش مناسب برای بازیگران است طراح ایرانی به دلیل محدودیت هایی که دارد آنقدر دستش باز نیست که بتواند آنچه که میخواهد را به تماشا بگذارد .
دو اجرا از یک نمایشنامه به اسم باغ البالو از دو کارگردان مطرح ایرانی: حسن معجونی و آتیلا پسیانی ، نوشته انتوان چخوف با طراحی لباس های متفاوت: